Các bức ảnh ghi lại cảnh sắc của các di sản thế giới như vịnh Hạ Long, phố cổ Hội An, Kinh thành Huế giai đoạn 1994 -2003, thời điểm còn vắng khách, không khí yên bình.
Bộ ảnh "9 Di sản thế giới của Việt Nam" được ông Nguyễn Trí Dũng, 77 tuổi, ở Cần Thơ chụp trong những chuyến công tác gần 30 năm trước.
Trong ảnh là một góc Ngọ Môn trước hoàng thành Huế được tác giả chụp vào cuối tháng 1/2000.
Quần thể di tích cố đô Huế nằm dọc hai bờ sông Hương gồm hàng trăm công trình kiến trúc, chia thành hai khu vực: trong Kinh thành và ngoài Kinh thành. Đây là di sản đầu tiên của Việt Nam được UNESCO công nhận vào tháng 12/1993.
Ông Dũng cho biết từ đầu thập niên 2000, các điểm tham quan thuộc quần thể di tích cố đô Huế đã đón lượng lớn du khách trong nước và quốc tế, tấp nập hơn so với nhiều di sản khác.
Ngoài khu vực Kinh thành, ông Dũng còn ghé thăm các lăng vua Nguyễn ở phía tây thành phố Huế. Trong chuyến đi này, ông đã đến lăng vua Tự Đức và chụp lại công trình Xung Khiêm Tạ.
Năm 1994, Quần thể vịnh Hạ Long được công nhận là di sản thiên nhiên với giá trị ngoại hạng toàn cầu về mặt thẩm mỹ và trở thành di sản thiên nhiên đầu tiên của Việt Nam được vinh danh. Năm 2020, vịnh được công nhận lần hai là di sản thiên nhiên thế giới nhưng lần này theo tiêu chuẩn về giá trị địa chất, địa mạo.
Nằm ở vùng Đông Bắc Việt Nam, vịnh Hạ Long có tổng diện tích hơn 1.550 km2 với 1969 đảo lớn nhỏ. Vùng di sản được thế giới công nhận có diện tích 434 km2 bao gồm 775 đảo, như một hình tam giác với ba đỉnh là đảo Đầu Gỗ (phía tây), hồ Ba Hầm (phía nam) và đảo Cống Tây (phía đông), theo Cục Du lịch Quốc gia.
Ngoài danh hiệu Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận hai lần (1994 và 2000), vịnh Hạ Long còn được xếp vào 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới mới và nhiều năm liền nằm trong danh sách những vịnh đẹp nhất thế giới.
Bức ảnh Hòn Trống Mái chụp năm 1997 là biểu tượng nổi tiếng của du lịch vịnh Hạ Long. Tác giả cho biết thời điểm ấy Hạ Long chủ yếu đón khách nội địa, tàu tham quan vẫn là tàu gỗ đánh cá, chưa xuất hiện du thuyền. "Vịnh Hạ Long gần như lột xác khi tôi quay lại sau 20 năm", ông Dũng nói.
Khu Thánh địa Mỹ Sơn thuộc xã Thu Bồn, TP Đà Nẵng được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1999. Mỹ Sơn là một quần thể với hơn 70 ngôi đền tháp mang nhiều phong cách kiến trúc, điêu khắc tiêu biểu cho từng giai đoạn lịch sử của vương quốc Chămpa, được vua Bhadravarman xây dựng từ thế kỷ 4 và hoàn tất vào cuối thế kỷ thứ 13, đầu thế kỷ 14 dưới triều vua Chế Mân.
Năm 1997, khu đền tháp vẫn còn hoang sơ, đường vào khó đi, dọc đường thường gặp rắn và nhiều loại côn trùng. Dù vậy, lượng khách quốc tế đến đây khi ấy còn đông hơn cả Hội An, ông Dũng cho biết.
Cách khu Thánh địa Mỹ Sơn hơn 40 km đô thị cổ Hội An nối với Biển Đông qua Cửa Đại được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới năm 1999. Từ thế kỷ 17 về trước, Hội An thông thương với Đà Nẵng qua sông Cổ Cò. Hiện đây là điểm tham quan hút khách bậc nhất tại Việt Nam.
Diện mạo chùa Cầu Hội An chụp năm 1997 và chùa Cầu sau trùng tu gây tranh cãi vào 7/2024.
Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị hai lần được UNESCO vinh danh. Năm 2003, Phong Nha - Kẻ Bàng lần thứ nhất được vinh danh di sản theo tiêu chí giá trị ngoại hạng về địa chất và địa mạo. Tháng 7/2015, nơi này được vinh danh lần hai ở hai tiêu chí "là ví dụ nổi bật đại diện cho các tiến trình sinh thái trong sự tiến hóa, phát triển của các hệ sinh thái trên cạn" và "sở hữu môi trường sống tự nhiên có ý nghĩa nhất đối với việc bảo tồn đa dạng sinh học".
Tại đây, vào tháng 4/2009, đoàn thám hiểm thuộc Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh đã phát hiện và công bố hang Sơn Đoòng là hang động lớn nhất thế giới (cao 200 m, rộng 150 m, dài ít nhất 8,5 km).
Trong ảnh là biển chào mừng tác giả chụp đầu tháng 9/2003 trùng thời điểm khu vực này được công nhận là di sản thế giới.
Cửa động Phong Nha - nơi bắt nguồn của sông Son với dòng nước màu ngọc bích uốn lượn quanh các dãy núi đá vôi, tạo nên khung cảnh thiên nhiên vừa hùng vĩ vừa trữ tình.
Thành nhà Hồ nằm trên hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc cũ, nay là xã Tây Đô. Trải qua hơn 600 năm tồn tại, hầu hết công trình kiến trúc bên trong hoàng thành đã bị phá hủy. Những dấu tích nền móng cung điện xưa giờ vẫn nằm ẩn phía dưới những ruộng lúa của người dân quanh vùng.
Ngày 27/6/2011, tại phiên họp lần thứ 35 của Ủy ban Di sản thế giới thuộc UNESCO ở Paris, thành nhà Hồ được công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
Tác giả nhận xét thành nhà Hồ là một trong số ít các di tích kinh thành chưa chịu nhiều tác động của quá trình đô thị hóa, cảnh quan và quy mô kiến trúc còn được bảo tồn trên mặt đất và cả trong lòng đất.
Bức ảnh cổng phía đông của thành nhà Hồ được ông Dũng chụp năm 1998.
Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vào tháng 8/2010.
Hoàng Thành là trung tâm quyền lực nối tiếp nhau của Việt Nam trong hơn một nghìn năm lịch sử và là minh chứng có một không hai về sự tiến hóa của nền văn minh dân tộc Việt Nam trong lịch sử phát triển của một nhà nước quân chủ vùng Đông Nam Á.
Tác giả đã ghi lại bức ảnh chụp Hậu Lâu trong hoàng thành Thăng Long cuối năm 2001.
Quần thể Tràng An được UNESCO công nhận là di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, trở thành di sản hỗn hợp đầu tiên ở Việt Nam vào năm 2014. Nằm trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, ở phía nam của Đồng bằng sông Hồng, quần thể danh thắng Tràng An gồm 3 khu vực bảo tồn chính là: Di tích Quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư; Di tích Quốc gia đặc biệt Danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động và Khu rừng đặc dụng Hoa Lư.
Tổng diện tích của quần thể là 4.000 ha, chiếm toàn bộ khối đá vôi Tràng An và được bao quanh bởi vùng đệm rộng 8.000 ha, gồm chủ yếu là các cánh đồng lúa.
Tác giả cho biết trải nghiệm ngồi thuyền ngắm cảnh trên sông Ngô Đồng ở Tam Cốc - Bích Động đã để lại ấn tượng mạnh trong chuyến thăm danh thắng Tràng An năm 1994.
Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO công nhận quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc (ảnh) là Di sản văn hóa thế giới, tại kỳ họp lần thứ 47, tháng 7/2025.
Đây là di sản thế giới thứ 9 của Việt Nam và là di sản thế giới liên tỉnh thứ hai, sau vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà. Quần thể di sản gồm 12 điểm, nằm trên ba địa phương Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Ninh, với diện tích vùng lõi 525,75 ha và vùng đệm 4.380,19 ha.
Chùa Côn Sơn tọa lạc ở phường Trần Hưng Đạo, TP Hải Phòng được tác giả chụp gần 30 năm trước.
Chùa được hình thành từ thời Đinh - Lý (thế kỷ 10-12), được xây dựng và mở rộng vào năm 1304, sau đó tiếp tục được Đệ nhị Tổ Pháp Loa trùng tu năm 1329. Chùa từng là nơi trụ trì của Đệ tam Tổ Huyền Quang - người đã cho xây Cửu phẩm Liên Hoa và viên tịch tại đây. Mộ tháp của ông được dựng sau chùa vào năm 1334.
Ông Dũng nói có những di tích mất đến 30 năm mới được thế giới công nhận, nhưng mỗi điểm đến đều sở hữu giá trị văn hóa và cảnh quan riêng không thể nào so sánh.
Ngoài 9 di sản thiên nhiên, văn hoá thế giới qua ảnh, Việt Nam còn có nhiều di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu được UNESCO công nhận như Mộc bản triều Nguyễn, Nhã nhạc Cung đình Huế, nghi lễ kéo co.
Tuấn Anh
Nhận xét
Đăng nhận xét