Kỳ họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43: Sáng kiến của Việt Nam thể hiện vai trò dẫn dắt trong định hình các ưu tiên phát triển toàn cầu

 Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn trả lời báo chí nhân dịp Kỳ họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43.

Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn phát biểu tại kỳ họp. (Nguồn: Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa)

Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43 vừa thông qua Sáng kiến của Việt Nam đề xuất Liên hợp quốc phát động Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững. Xin Thứ trưởng chia sẻ về nội dung Sáng kiến này?

Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO vừa thông qua Nghị quyết đề xuất Liên hợp quốc xem xét phát động Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững theo sáng kiến của Việt Nam, với sự đồng bảo trợ của 71 quốc gia.

Nghị quyết nhấn mạnh vai trò then chốt của văn hóa là nền tảng của bản sắc, nguồn lực đổi mới, trụ cột của phát triển bền vững và ứng phó với các thách thức của thời đại. Trên cơ sở đó, Nghị quyết kêu gọi Liên hợp quốc phát động Thập kỷ quốc tế nhằm tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức về vai trò của văn hóa và thúc đẩy hành động ở các cấp độ nhằm huy động nguồn lực, gia tăng đầu tư cho giáo dục di sản, giáo dục văn hóa - nghệ thuật, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo gắn với sinh kế bền vững, tăng cường tiếp cận văn hóa bình đẳng, đối thoại liên văn hóa, văn hóa số, ứng dụng tri thức văn hóa trong thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường... hướng tới một tương lai bền vững và thịnh vượng cho mọi người dân.

Sau gần 40 năm kể từ Thập kỷ quốc tế về phát triển văn hóa 1988-1997, đây là lần đầu tiên UNESCO đồng thuận khởi xướng một Thập kỷ quốc tế mới gắn với văn hóa.

Sáng kiến được Tổng giám đốc UNESCO cũng như các nước thành viên đánh giá rất cao vì phù hợp với chiến lược của UNESCO và quan tâm chung hiện nay, đề cao vai trò tiên phong của UNESCO đưa văn hóa trở thành một trụ cột độc lập đóng góp vào phát triển bền vững ở từng quốc gia và trên toàn cầu, động lực duy trì hòa bình, thúc đẩy công nghiệp sáng tạo, bảo vệ đa dạng văn hóa và tăng trưởng kinh tế bao trùm, gắn kết xã hội.

Tới đây, ta và các nước đồng bảo trợ sẽ tiếp tục đệ trình Nghị quyết lên Đại hội đồng Liên hợp quốc xem xét và chính thức thông qua, để có thể sớm phát động Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững giai đoạn 2027-2036, UNESCO sẽ là tổ chức chủ trì triển khai, phối hợp với các tổ chức liên quan khác trong hệ thống Liên hợp quốc và các đối tác khác.

Thứ trưởng đánh giá như thế nào về ý nghĩa của Sáng kiến?

Sáng kiến là bước đi cụ thể góp phần triển khai chủ trương và chính sách của Đảng và Nhà nước về coi trọng văn hoá, ngoại giao văn hoá và hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Theo đó nhấn mạnh văn hóa là nền tảng, nguồn lực, sức mạnh nội sinh và là động lực to lớn, hệ điều tiết sự phát triển xã hội bền vững, thúc đẩy chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, chú trọng đẩy mạnh và nâng tầm ngoại giao văn hóa, quốc tế hóa văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam và dân tộc hóa văn minh thế giới vào Việt Nam, đóng góp vào văn minh nhân loại.

Sáng kiến được đề xuất và triển khai trên nền tảng vững chắc của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, thể hiện tư duy chủ động, tích cực và hội nhập sâu rộng của Việt Nam vì lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Sáng kiến là bước đi cụ thể góp phần triển khai chủ trương và chính sách của Đảng và Nhà nước về coi trọng văn hoá, ngoại giao văn hoá và hội nhập quốc tế trong tình hình mới. (Nguồn: Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa)

Sáng kiến là một đóng góp quan trọng thể hiện vai trò nòng cốt, dẫn dắt của Việt Nam trong định hình các ưu tiên phát triển toàn cầu như tinh thần của Nghị quyết 59-NQ/TW - Việt Nam là đối tác tích cực, có trách nhiệm, chủ động đóng góp, tham gia xây dựng, định hình, sẵn sàng đóng góp có trách nhiệm vào công việc chung của cộng đồng quốc tế.

Đây là sáng kiến đầu tiên có quy mô lớn nhất mà ta khởi xướng tại UNESCO kể từ nhiều năm tham gia Tổ chức. Nếu được Liên hợp quốc nhất trí thông qua, đây không chỉ là đóng góp có ý nghĩa chiến lược của ta đối với UNESCO, khẳng định vai trò dẫn dắt của UNESCO trong lĩnh vực văn hóa, mà còn là sáng kiến mang dấu ấn Việt Nam ở tầm toàn cầu, thể hiện nỗ lực và cam kết chung tay cùng cộng đồng quốc tế kiến tạo một tương lai hòa bình, thịnh vượng nhân văn.

Việt Nam đã được tín nhiệm bầu vào vị trí Phó Chủ tịch Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43, xin Thứ trưởng cho biết đánh giá về việc này?

Tại Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc (UNESCO) đang diễn ra tại Samarkand (Uzbekistan), Việt Nam được các quốc gia thành viên tín nhiệm tái bầu làm Phó Chủ tịch Kỳ họp.

Việc Việt Nam được tín nhiệm bầu giữ chức vụ này tại 2 Kỳ họp liên tiếp lần thứ 42 và 43 thể hiện vị thế, uy tín và năng lực đóng góp ngày càng cao của Việt Nam tại các thể chế đa phương toàn cầu, đồng thời khẳng định sự ủng hộ và tin tưởng của cộng đồng quốc tế đối với vai trò chủ động, trách nhiệm và khả năng điều hành của Việt Nam tại các thể chế đa phương toàn cầu, đặc biệt là trong khuôn khổ UNESCO.

Thứ trưởng Ngô Lê Văn cùng đoàn đại biểu Việt Nam tham dự K(Nguồn: Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa)

Điều này tiếp tục khẳng định chính sách đối ngoại đúng đắn của Đảng và Nhà nước về đa phương hóa, đa dạng hóa và hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả, chủ trương đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, như tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII và dự thảo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Chỉ thị số 25-CT/TW của Ban Bí thư, Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Với trọng trách là Phó Chủ tịch Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43, Việt Nam tiếp tục cùng một lúc đảm nhận vai trò tại 6 cơ chế điều hành then chốt của UNESCO: Phó Chủ tịch và là thành viên Ủy ban liên Chính phủ Công ước 2005 về bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa, Phó Chủ tịch và là thành viên Ủy ban liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể; thành viên Ủy ban Di sản thế giới.

Có thể nói, đường lối đối ngoại đúng đắn, những thành tựu về phát triển kinh tế – xã hội, uy tín và vị thế quốc tế của Việt Nam, vai trò và đóng góp chủ động của ta tại UNESCO góp phần dành được sự tin tưởng, ủng hộ của các nước.

Việc Việt Nam đảm nhận vai trò Phó Chủ tịch là cơ hội để ta tiếp tục đóng góp một cách chủ động, tích cực và thực chất hơn vào các vấn đề quốc tế mà UNESCO đang quan tâm, cũng như thúc đẩy các chương trình, định hướng lớn của UNESCO trên các lĩnh vực giáo dục, văn hóa, khoa học và thông tin truyền thông, đóng góp cho văn minh nhân loại, đồng thời ta có điều kiện tận dụng tri thức, các ý tưởng, sáng kiến của UNESCO triển khai các nghị quyết chiến lược, phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước trong kỷ nguyên giàu mạnh, thịnh vượng.