Chuyển đến nội dung chính

Lũng Cẩm - Điểm nhấn của du lịch văn hóa trên Cao nguyên đá Đồng Văn

 Thôn Lũng Cẩm hôm nay trở thành một trong những điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu của xã Sủng Là, là điểm dừng chân nằm trong tuyến khám phá của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Giữa thung lũng xanh mướt của xã Sủng Là (tỉnh Tuyên Quang), thôn Lũng Cẩm hiện lên như một mảnh ghép độc đáo giữa "miền đá xám". Nơi đây từ lâu là chốn cư trú của cộng đồng người Mông, cùng một số hộ Hoa, Nùng, Giáy…, tạo nên sự phong phú về văn hóa và nếp sống. Những ngôi nhà trình tường dày màu đất vàng, những hàng rào đá xếp tay qua nhiều thế hệ và cánh đồng hoa trải rộng đã làm nên bản sắc riêng biệt của vùng đất này.

* Dấu xưa trong thung lũng Sủng Là

Bà cháu người Mông ở Lũng Cẩm quây quần trước hiên nhà trình tường. 
Ảnh: Minh Tâm-TTXVN

Theo các tư liệu lịch sử của xã Sủng Là, thôn Lũng Cẩm là nơi quần tụ cư dân lâu đời, có ruộng màu, có nếp sống định cư ổn định và có nhiều nghi lễ truyền thống còn lưu giữ đến hôm nay. Chính sự bền bỉ trong cách gìn giữ nếp nhà, nếp làng đã giúp Lũng Cẩm giữ lại được “không khí xưa” mà nhiều vùng khác trên Cao nguyên đá không còn.

Ông Nguyễn Văn Thơ, Chủ tịch UBND xã Sủng Là cho biết, điểm mạnh của Lũng Cẩm không chỉ là cảnh đẹp, mà chính là tính nguyên bản. Người dân làm du lịch nhưng không đánh đổi kiến trúc hay phong tục. Chính quyền chỉ hỗ trợ hạ tầng, tập huấn kỹ năng, còn việc giữ gìn bản sắc là do cộng đồng chủ động và rất quyết tâm.

Thôn Lũng Cẩm hôm nay trở thành một trong những điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu của xã Sủng Là, là điểm dừng chân nằm trong tuyến khám phá của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Đi sâu vào làng, du khách dễ dàng cảm nhận được nếp sinh hoạt truyền thống hiện diện trong từng góc nhỏ, gian bếp đỏ lửa, khói bếp quyện với mùi hương ngô mới; tiếng dệt lanh đều đều mỗi buổi chiều; trẻ con ríu rít vui chơi trước hiên nhà.

Lũng Cẩm còn là nơi lưu giữ những phong tục, những lời hát và cả nghề thủ công truyền thống. Những dịp lễ hội, tiếng khèn, tiếng trống của trai bản hòa cùng váy áo rực rỡ của phụ nữ Mông tạo thành bức tranh văn hóa sống động giữa núi đá trập trùng.

Một điểm nhấn quan trọng ở Lũng Cẩm là ngôi nhà truyền thống của dòng họ Mua - nơi từng được chọn làm bối cảnh cho bộ phim “Chuyện của Pao”. Dù nổi tiếng, ngôi nhà vẫn giữ nguyên nét mộc mạc: Sân trời lát đá, cối xay ngô trước cổng, mái ngói âm dương phủ rêu và gian bếp đầy ngô giống treo trên gác.

Chị Nguyễn Hải Yến, du khách từ Hà Nội chia sẻ: "Không gian ở đây để lại cảm xúc rất đặc biệt. Mọi thứ đều bình dị, gần gũi đến mức tưởng như cuộc sống trong phim vẫn đang tiếp diễn".

* Giữ gìn bản sắc - Mở hướng sinh kế

Cùng với phát triển cảnh quan, người dân Lũng Cẩm đã chủ động mở rộng du lịch cộng đồng: Làm homestay, giới thiệu ẩm thực truyền thống, sản xuất thổ cẩm, làm bánh tam giác mạch, rượu ngô men lá, rượu tam giác mạch… Tất cả đều dùng nguyên liệu bản địa và mang tinh thần gìn giữ văn hóa.

Theo Chủ tịch UBND xã Sủng Là Nguyễn Văn Thơ, mỗi năm Lũng Cẩm đón hàng vạn lượt khách. Du lịch đã góp phần quan trọng trong thay đổi thu nhập, tạo việc làm ổn định ngay tại làng, giảm tỷ lệ hộ nghèo và giúp người dân nâng cao ý thức về gìn giữ môi trường và bản sắc văn hóa.

Là người có uy tín trong thôn, ông Vàng Sè Vàng vừa thoăn thoắt đan chiếc gùi vừa chậm rãi kể: "Nhà trình tường, hàng rào đá hay bộ váy lanh của phụ nữ Mông đều không chỉ là vật dụng mà là hồn của làng. Khách đến Lũng Cẩm, điều đầu tiên chúng tôi muốn họ nhìn thấy là cái nề nếp và sự tử tế mà cha ông để lại. Cái quý nhất là văn hóa của mình được nhiều người biết hơn. Nhưng bà con cũng hiểu rằng làm du lịch phải thật, phải giữ gốc thì khách mới muốn quay lại".

Hiện, xã Sủng Là tiếp tục kết nối thôn Lũng Cẩm với các điểm du lịch lân cận như Phó Bảng, Dinh họ Vương, Cột cờ Lũng Cú… để tạo chuỗi trải nghiệm văn hóa - lịch sử - cảnh quan liền mạch cho du khách. Hạ tầng giao thông, đào tạo kỹ năng du lịch và hỗ trợ sinh kế tiếp tục được xã chú trọng nhằm đưa Lũng Cẩm trở thành “điểm đến văn hóa kiểu mẫu” của Cao nguyên đá Đồng Văn.

Lũng Cẩm không ồn ào, không phô trương. Cái đẹp nơi đây đến từ sự mộc mạc, từ nếp sống bền bỉ và từ những giá trị nguyên sơ được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong hành trình khám phá miền đá Hà Giang, Lũng Cẩm là nơi để du khách dừng lại, lắng nghe, và cảm nhận sâu hơn vẻ đẹp của văn hóa bản địa - thứ vẻ đẹp chỉ thật sự chạm vào khi ta đứng giữa thung lũng yên bình ấy./.

Đào Thị Minh Tâm

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Di sản văn hóa phi vật thể: Nhã nhạc cung đình Huế

Tại Việt Nam hiện đã có 16 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh vào các danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại (Representatitive List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity) và cần được bảo vệ khẩn cấp (List of Intangible Cultural Heritage in Need of Urgent Safeguarding) theo thứ tự năm công nhận mới nhất Nhã nhạc cung đình Huế, di sản văn hóa thế giới phi vật thể đầu tiên tại Việt Nam, được công nhận tháng 11 năm 2003, đến năm 2008 được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Nhã nhạc cung đình Huế là thể loại nhạc của cung đình thời phong kiến, được biểu diễn vào các dịp lễ hội (vua đăng quang, băng hà, các lễ hội tôn nghiêm khác) trong năm của các triều đại nhà Nguyễn của Việt Nam. Nhã nhạc cung đình Huế đã được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào năm 2003. Theo đánh giá của UNESCO, "trong các thể loại nhạc cổ truyền ở Việt Nam, chỉ có Nhã nhạc đạt tới tầm vóc quốc gia". ...

Di sản văn hóa thế giới: Phố Cổ Hội An

Phố Cổ Hội An, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (II) (V). Hội An là một thành phố cũ thuộc tỉnh Quảng Nam cũ tại Việt Nam. Phố cổ Hội An từng là một thương cảng quốc tế sầm uất, gồm những di sản kiến trúc đã có từ hàng trăm năm trước, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới từ năm 1999. Lịch sử phát triển Phố cổ hội an Trước thế kỷ II Kết quả nhiều cuộc thăm dò, quan sát các di tích mộ táng: Bãi Ông; Hậu Xá I, II; An Bàng; Xuân Lâm và các di chỉ cư trú: Hậu Xá I; Đồng Nà; Cẩm Phô I; Trảng Sỏi; Lăng Bà; Thanh Chiếm đã cung cấp nhiều thông tin quý về thời Tiền sử và thời văn hóa Sa Huỳnh muộn. Ngoài di tích Bãi Ông có niên đại hơn 3.000 năm, thuộc thời Tiền sử (Tiền Sa Huỳnh), các di tích còn lại đều trên dưới 2.000 năm, tức là vào giai đoạn hậu kỳ Sa Huỳnh. Những bộ sưu tập hiện vật quý được thu thập từ các di tích khảo cổ là các loại thuộc về công cụ sinh hoạt, lao động sản xuất, chiến đấu, trang sức, tín ngưỡng... bằng các chất liệu gốm, đồng, sắt, đá, thủy ...

Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ năm 2000

Việt Nam được Ủy ban Sinh quyển và Con người thuộc UNESCO công nhận 11 khu dự trữ sinh quyển thế giới gồm: Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ, 2000. Ranh giới thuộc Cần Giờ, (Tp HCM). Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ còn gọi là Rừng Sác là một quần thể gồm các loài động, thực vật rừng trên cạn và thủy sinh, được hình thành trên vùng châu thổ rộng lớn của các cửa sông Đồng Nai, sông Sài Gòn và sông Vàm Cỏ. UNESCO đã công nhận đây là khu dự trữ sinh quyển thế giới vào ngày 21/1/2000 với hệ động thực vật đa dạng độc đáo điển hình của vùng ngập mặn. Nơi đây được công nhận là một khu du lịch trọng điểm quốc gia Việt Nam. Hình thành Trước chiến tranh, Cần Giờ là khu rừng ngập mặn với quần thể động thực vật phong phú nhưng bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh. Năm 1978, Cần Giờ được sáp nhập về Thành phố Hồ Chí Minh, và năm 1979 UBND thành phố Hồ Chí Minh phát động chiến dịch trồng lại rừng Cần Giờ, thành lập Lâm trường Duyên Hải (đóng tại Cần Giờ, thuộc Ty Lâm nghiệp) với nhiệm vụ khôi...