UNESCO ghi danh thêm 67 di sản văn hóa phi vật thể

 Trong phiên họp diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ), Ủy ban Liên chính phủ của UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể đã xem xét 67 hồ sơ đề cử ghi danh vào các Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể, theo đề xuất của 77 quốc gia thành viên.

Công ước UNESCO khuyến khích các quốc gia hợp tác, cùng đề cử những di sản đa quốc gia.

Trong suốt một tuần làm việc, 24 quốc gia thành viên của Ủy ban đã thẩm định 67 yếu tố di sản đang được cộng đồng thực hành và gìn giữ. Kết quả, 11 yếu tố được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp; 53 yếu tố được đưa vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; và 1 chương trình được lựa chọn đưa vào Sổ đăng ký các Thực hành bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu.

Ông Tim Curtis - Giám đốc Văn phòng UNESCO tại New Delhi, Ấn Độ, cho biết: “Năm nay, Ủy ban UNESCO ghi nhận số lượng di sản được ghi danh lớn nhất từ trước đến nay, với 67 yếu tố đến từ 78 quốc gia. Điều này phản ánh thực tế nhiều di sản là thực hành văn hóa chung của nhiều nước, vượt qua ranh giới địa lý cứng nhắc. Công ước UNESCO đã khuyến khích các quốc gia hợp tác, cùng đề cử những di sản đa quốc gia. Phiên họp lần này, cũng là lần đầu tiên được tổ chức ở Ấn Độ, vì vậy mang ý nghĩa đặc biệt, nhất là với việc lễ Diwali được ghi danh, trở thành niềm tự hào lớn của người dân Ấn Độ”.

Đáng chú ý, trên cơ sở đánh giá tác động tích cực của các biện pháp bảo vệ đã được triển khai, UNESCO quyết định chuyển 2 yếu tố di sản từ Danh sách cần bảo vệ khẩn cấp sang Danh sách đại diện của nhân loại. Đồng thời, các chương trình bảo vệ tương ứng của hai di sản này cũng được bổ sung vào Sổ đăng ký các thực hành bảo vệ tiêu biểu.

Với các ghi danh mới trong năm nay, tổng cộng 849 thực hành văn hóa tại 157 quốc gia hiện đã nằm trong Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO. Phiên họp lần này thu hút hơn 1.400 đại biểu tham dự, trở thành kỳ họp có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng của cộng đồng quốc tế đối với việc bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể.

Trong số các hồ sơ được xem xét, có 9 đề cử đa quốc gia do 28 nước cùng đệ trình. Phiên họp năm 2025 cũng đánh dấu lần đầu tiên có di sản của 7 quốc gia được ghi danh, gồm Barbados, Chad, Comoros, El Salvador, Gabon, Libya và Sao Tome và Principe.

Bà Doreen Ruth Amule - Trưởng đoàn Uganda nhấn mạnh: “Di sản văn hóa phi vật thể là những giá trị không thể nhìn thấy hay mua bán, nhưng cần được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Vì vậy, các diễn đàn quốc tế như UNESCO đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ, bảo tồn và bảo đảm các giá trị văn hóa của cộng đồng trên toàn thế giới tiếp tục được gìn giữ cho tương lai”.

Với các ghi danh mới trong năm nay, tổng cộng 849 thực hành văn hóa tại 157 quốc gia đã nằm trong Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.

Các ghi danh này phản ánh vai trò ngày càng rõ nét của Công ước UNESCO trong việc thúc đẩy đối thoại, hợp tác giữa các quốc gia, cũng như khát vọng chung trong bảo vệ và phát huy các giá trị di sản sống. Sự cam kết bền bỉ của châu Phi cũng được khẳng định với 9 yếu tố di sản của 13 quốc gia được ghi danh tại kỳ họp.

UNESCO nhấn mạnh, đối với nhiều cộng đồng, di sản văn hóa phi vật thể không chỉ mang ý nghĩa tinh thần mà còn là nguồn sinh kế bền vững, tạo thu nhập cho người nắm giữ di sản, phù hợp với sáng kiến chủ đề về khía cạnh kinh tế trong bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể.

Phiên họp tiếp theo của Ủy ban Liên chính phủ UNESCO dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 12/2026 tại thành phố Hạ Môn, Trung Quốc.