Đại tự viện Wat Phra Mahathat 1.500 năm tuổi của Thái Lan trở thành Di sản thế giới

Wat Phra Mahathat Woramahawihan – đại tự viện Phật giáo có lịch sử từ thế kỷ VIII ở tỉnh Nakhon Si Thammarat, miền Nam Thái Lan – đã được UNESCO đưa vào Danh sách Di sản thế giới. Quyết định được Ủy ban Di sản thế giới thông qua với sự nhất trí hoàn toàn tại kỳ họp thường lệ lần thứ 48, diễn ra từ ngày 19 đến 29/7 ở Busan (Hàn Quốc).

Di sản thế giới thứ chín của Thái Lan

Với danh hiệu mới, Thái Lan hiện sở hữu chín Di sản thế giới, gồm sáu di sản văn hóa và ba di sản thiên nhiên. Đây cũng là di sản đầu tiên ở khu vực miền Nam nước này được ghi danh. Hồ sơ đã nằm trong Danh sách dự kiến suốt 14 năm trước khi được công nhận.

Quần thể được đánh giá theo hai tiêu chí văn hóa:

• Thể hiện sự giao thoa các giá trị nhân văn và ảnh hưởng về kiến trúc giữa nhiều vùng;
• Gắn bó mật thiết với những truyền thống, tín ngưỡng vẫn đang được thực hành.

UNESCO nhận định đây là chứng tích sống động về quá trình giao lưu tôn giáo rộng lớn và đa dạng ở vùng biển phía Nam châu Á.

Đại tháp 78 mét và dấu ấn giao thoa văn hóa

Khu di sản rộng 5,14 ha, nổi bật với đại tháp Phra Borommathat Chedi cao 78 m, được vua Sri Dhammasokaraja cho xây dựng vào đầu thế kỷ XIII như biểu tượng của Phật giáo Theravāda. Theo truyền thống địa phương, trong tháp có tôn trí xá-lợi Đức Phật.

Nằm ở nơi giao nhau của các tuyến hàng hải, tự viện tiếp nhận ảnh hưởng nghệ thuật Pāla–Nālandā (Nam Á), Trung Java, Sri Lanka và văn hóa Mon, cùng dấu vết của Bà-la-môn giáo, Ấn Độ giáo, Phật giáo Đại thừa và Theravāda. Phong cách dung hợp này về sau lan tỏa tới nhiều công trình tôn giáo ở Thái Lan, Malaysia và các vùng lân cận.

Hơn 1.500 năm truyền thống liên tục

Sinh hoạt tôn giáo tại đây được duy trì không gián đoạn hơn 1.500 năm, gắn với những truyền thống như biên soạn biên niên sử Nakhon Si Thammarat, đại lễ thường niên dâng và quấn vải quanh bảo tháp, và múa Nora – loại hình sân khấu đặc trưng của miền Nam Thái Lan.

Bộ trưởng Văn hóa Thái Lan Sabeeda Thaised nhấn mạnh trách nhiệm gìn giữ và cho rằng ngôi chùa không chỉ là di sản riêng của Thái Lan. Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Suchart Chomklin cho biết hồ sơ là kết quả hơn mười năm nỗ lực của nhiều cơ quan cùng cộng đồng địa phương. Danh hiệu cũng đặt ra yêu cầu bảo tồn theo chuẩn quốc tế, song song với phát triển du lịch văn hóa bền vững.

Nguồn tham khảo: Giác Ngộ Online (08/10/2026). Bài viết được unescoviet.org tóm lược và biên tập lại.