Chiều 11/10/2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND xã Ô Diên tổ chức tọa đàm khoa học góp ý cho hồ sơ đề nghị UNESCO vinh danh và cùng kỷ niệm 850 năm ngày mất của danh nhân Tô Hiến Thành (1179–2029). Đây là bước quan trọng để Hà Nội kịp đưa hồ sơ qua các vòng thẩm định trong nước trước khi trình UNESCO vào cuối năm nay.
Một vị đại thần tiêu biểu của triều Lý
Tô Hiến Thành (1102–1179) quê ở làng Hạ Mỗ, nay thuộc xã Ô Diên, Hà Nội. Biên niên sử ghi nhận ông lần đầu vào năm 1141 khi giữ chức Thái phó. Trong gần hai thập kỷ sau đó, ông chủ trương khai hoang, lấn biển, phát triển nông nghiệp; dưới thời vua Lý Anh Tông, ông đề ra nhiều chính sách giúp ổn định đời sống nhân dân. Mộ ông hiện nằm tại đền Văn Hiến, và nhiều địa phương trên cả nước lập đền thờ ông.
Hồ sơ được chuẩn bị công phu
- Kết quả khảo sát cho thấy khoảng 3/4 số tỉnh, thành phố trong cả nước có đường phố mang tên Tô Hiến Thành; nhóm nghiên cứu đã khảo sát khoảng 50 di tích liên quan.
- Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương đã ghi hình tại 6 tỉnh, thành phố; các nhà nghiên cứu cũng tiếp cận tư liệu tại Đại học Chicago (Hoa Kỳ).
- Dự thảo hồ sơ gồm phần viết, phim tư liệu, báo cáo điền dã và báo cáo thống kê di tích, đường phố, trường học mang tên danh nhân. Hà Nội cũng xây dựng một website riêng về ông do UBND xã Ô Diên vận hành.
- Hà Nội nhận được sự hỗ trợ của Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa và nhiều địa phương khác.
Cần làm rõ giá trị nổi bật toàn cầu
Các chuyên gia đánh giá hồ sơ có nhiều nguồn tư liệu quý, song nhấn mạnh yêu cầu then chốt của UNESCO: chứng minh đóng góp của danh nhân có ý nghĩa với cộng đồng quốc tế chứ không chỉ với Việt Nam. Nhà sử học Lê Văn Lan và TS Lê Thị Minh Lý đề nghị liên hệ các giá trị của Tô Hiến Thành với những mục tiêu mà UNESCO theo đuổi như hòa bình, xóa nghèo, giáo dục chất lượng; PGS.TS Lê Hồng Lý gợi ý làm nổi bật tinh thần nhân ái và sức lan tỏa qua việc thờ phụng ở nhiều địa phương.
Theo lộ trình, Hà Nội sẽ trình hồ sơ lên Bộ VHTTDL trước ngày 15/10/2026; sau khi Hội đồng cấp Bộ phê duyệt, hồ sơ được gửi Ban Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam trước ngày 1/11, đồng thời vận động các nước gửi thư ủng hộ, và hoàn tất thủ tục trình UNESCO trước ngày 1/12/2026.
Nguồn tham khảo: Báo Nhân Dân (11/10/2026); Hà Nội Mới (11/10/2026); Vietnam.vn (11/10/2026). Bài viết được unescoviet.org tóm lược và biên tập lại.
Nhận xét
Đăng nhận xét