Việt Nam hiện sở hữu nhiều di sản được UNESCO ghi danh — niềm tự hào của những giá trị Việt trong dòng chảy văn hóa nhân loại. Nhưng một bài bình luận trên Báo Nhân Dân mới đây đặt ra câu hỏi đáng suy ngẫm: sau khi được UNESCO ghi nhận, điều gì tiếp theo?
Ghi danh là khởi điểm, không phải đích đến
Theo tác giả, danh hiệu UNESCO mở ra một chu trình trách nhiệm mới gồm bảo vệ, trao truyền, phát huy và tái đầu tư. Tuy nhiên, không ít địa phương sau ghi danh lại chủ yếu tập trung vào du lịch và doanh thu, dẫn đến hiện tượng thương mại hóa, trình diễn hóa di sản. Bài viết nhắc đến trường hợp Hội An, nơi một bộ phận cư dân gốc rời khỏi phố cổ, khiến đời sống đô thị di sản dần mất đi sinh khí vốn có.
Cân bằng ba giá trị
Giải pháp được đề xuất là cân bằng giữa giá trị văn hóa, lợi ích cộng đồng và giá trị kinh tế, phát triển công nghiệp văn hóa theo một chuỗi khép kín: di sản → sáng tạo → sản phẩm → thị trường → lợi ích cộng đồng → tái đầu tư cho di sản.
Thước đo thành công, theo bài viết, không nằm ở số lượt khách hay doanh thu, mà ở chỗ nghệ nhân có sống được bằng nghề hay không, thế hệ trẻ có tiếp tục thực hành di sản hay không, và cộng đồng có thực sự được hưởng lợi hay không.
Nguồn tham khảo: Báo Nhân Dân. Bài viết được unescoviet.org tóm lược và biên tập lại.
Nhận xét
Đăng nhận xét