UNESCO sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam xây dựng niềm tin số và phát triển AI có trách nhiệm

Tại Hội nghị bàn tròn Bộ trưởng trong khuôn khổ Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026, diễn ra ngày 28/10/2026 tại Quảng Ninh, UNESCO cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đào tạo và tổ chức quốc tế đã chia sẻ góc nhìn về cách cùng Việt Nam xây dựng niềm tin số và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm.

UNESCO ghi nhận bước chuyển nhanh của hệ sinh thái AI Việt Nam

Phát biểu tại phiên thảo luận “Góc nhìn đối tác: Doanh nghiệp, giới học thuật và tổ chức quốc tế”, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhận định hệ sinh thái AI trong nước đang chuyển nhanh từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai ở quy mô lớn. Đánh giá này được đưa ra khoảng một năm sau khi UNESCO và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố báo cáo Đánh giá mức độ sẵn sàng về AI (RAM) tại Ninh Bình.

UNESCO bày tỏ sẵn sàng đồng hành với Việt Nam ở nhiều hướng cụ thể:

• Xây dựng nền tảng dữ liệu mở quốc gia đi kèm cơ chế bảo vệ quyền riêng tư, đồng thời chuẩn hóa dữ liệu.
• Hỗ trợ nghiên cứu các ngôn ngữ ít tài nguyên số.
• Thí điểm ứng dụng AI trong bảo tồn di sản và hỗ trợ các cộng đồng yếu thế.
• Phối hợp với các trường đại học lồng ghép Khung năng lực AI dành cho giáo viên và học sinh vào giáo dục STEM/STEAM.
• Triển khai Công cụ đánh giá tác động đạo đức (EIA) đối với các hệ thống AI.

Niềm tin là nền tảng của chuyển đổi số

Đại diện GSMA khu vực châu Á – Thái Bình Dương cho rằng các mục tiêu số của Việt Nam phụ thuộc trực tiếp vào việc người dân có tin tưởng dịch vụ số hay không, và đề xuất dùng AI phân tích tín hiệu mạng di động để phát hiện lừa đảo. Các doanh nghiệp như Ericsson, Nokia, Qualcomm, VNPT, Cisco, ZTE cùng Đại học Quốc gia TP.HCM cũng nêu đề xuất hợp tác, xoay quanh các yếu tố công nghệ, năng lực con người, quản trị và an ninh dữ liệu.

“AI do con người và vì con người”

Phát biểu bế mạc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh chuyển đổi AI phải do con người và vì con người, hướng tới tầm nhìn “AI vì con người và AI cho tất cả mọi người”. Bộ sẽ tổng hợp các đề xuất để làm việc với từng đối tác, ưu tiên những dự án có khả năng triển khai và mở rộng thực tế.

Với UNESCO, những hướng hợp tác về giáo dục, đạo đức AI và bảo tồn di sản là phần tiếp nối các hoạt động mà tổ chức này đã cùng Việt Nam thực hiện trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Nguồn tham khảo: Báo Nhân Dân (28/10/2026). Bài viết được unescoviet.org tóm lược và biên tập lại.