Việt Nam đề nghị UNESCO đánh giá sơ bộ hồ sơ Khu cảnh quan voọc mông trắng Vân Long – Kim Bảng – Tam Chúc

Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam vừa đề nghị Trung tâm Di sản Thế giới thực hiện đánh giá sơ bộ hồ sơ Khu cảnh quan văn hóa – sinh thái voọc mông trắng Vân Long – Kim Bảng – Tam Chúc (Ninh Bình). Đề nghị được đưa ra ngay sau chuyến khảo sát thực địa của đoàn UNESCO và các chuyên gia quốc tế tại Tràng An và Tam Chúc vào cuối tháng 9, đầu tháng 10/2026.

Ngôi nhà của loài linh trưởng cực kỳ nguy cấp

Khu vực đề cử rộng khoảng 11.000 ha, bao gồm Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long, khu vực Kim Bảng, quần thể Tam Chúc và các hành lang sinh thái kết nối. Đây là nơi sinh sống của khoảng 560–570 cá thể voọc mông trắng thuộc hơn 80 đàn — loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, được xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp.

Bên cạnh giá trị đa dạng sinh học, hồ sơ nhấn mạnh cảnh quan núi đá vôi đặc trưng và mối quan hệ hài hòa lâu đời giữa con người với môi trường tự nhiên — yếu tố cốt lõi của loại hình "cảnh quan văn hóa".

Bước đầu trên hành trình dài

Đánh giá sơ bộ là thủ tục bắt buộc trước khi một quốc gia nộp hồ sơ đề cử Di sản Thế giới chính thức, do các tổ chức tư vấn ICOMOS và IUCN thực hiện. Nếu triển khai đúng lộ trình, toàn bộ quá trình từ nay đến khi được xem xét ghi danh có thể kéo dài khoảng 5 năm.

Nếu thành công, Ninh Bình sẽ có thêm một di sản thế giới bên cạnh Quần thể danh thắng Tràng An — di sản hỗn hợp văn hóa và thiên nhiên được UNESCO ghi danh năm 2014.

Nguồn tham khảo: VnExpress (01/10/2026); VOV; Môi trường. Bài viết được unescoviet.org tóm lược và biên tập lại.