Công viên địa chất Phú Yên bắt tay Cao nguyên đá Đồng Văn, hướng tới trình UNESCO năm 2027

Ban Quản lý Công viên địa chất Phú Yên (tỉnh Đắk Lắk) vừa tổ chức hội nghị hợp tác phát triển với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Sự kiện nằm trong lộ trình xây dựng hồ sơ để Phú Yên được đề nghị UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu; theo kế hoạch, hồ sơ sẽ hoàn thiện trong năm 2027.

Học hỏi từ những công viên địa chất đã được vinh danh

Hội nghị bàn về kết nối ở nhiều cấp độ: chuyên môn, kinh nghiệm quản lý, bảo tồn di sản và phát triển du lịch. Ông Hoàng Xuân Đôn, Trưởng Ban Quản lý Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, cho biết đơn vị sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về bảo tồn di sản địa chất, giáo dục cộng đồng và xây dựng sản phẩm du lịch; hai bên sẽ trao đổi, khảo sát để Phú Yên lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện của Đắk Lắk. Ngoài Đồng Văn, các công viên địa chất toàn cầu khác của Việt Nam như Non nước Cao Bằng, Đắk Nông và Lạng Sơn cũng được nhắc đến như những bài học tham khảo.

Người dân và doanh nghiệp cùng tham gia

• Doanh nghiệp lữ hành đang nghiên cứu sản phẩm nối di sản văn hóa với làng nghề phía Đông Đắk Lắk, trong đó có ý tưởng "con đường muối" liên kết điểm đến, làng nghề và sản vật.
• Người dân làng đá Cổ Thạch (xã Tuy An Đông) mong được tập huấn để trực tiếp làm du lịch, dịch vụ gắn với di sản, vừa giữ gìn vừa có thêm sinh kế.
• Các ý kiến thống nhất rằng cộng đồng cần được góp ý từ khâu xây dựng sản phẩm, được đào tạo kỹ năng và có cơ chế hưởng lợi phù hợp, theo hướng phát triển từ dưới lên.

Phát huy phải song hành với bảo tồn

Ông Trịnh Hải Sơn nhấn mạnh mô hình công viên địa chất toàn cầu UNESCO gắn di sản địa chất với đa dạng sinh học, văn hóa bản địa và kinh tế cộng đồng, nên việc khai thác giá trị luôn phải đi cùng bảo tồn. Phó Giám đốc Sở VHTTDL Nguyễn Lê Vũ cho biết mục tiêu xây dựng Công viên địa chất Phú Yên là bảo tồn các giá trị địa chất, văn hóa, sinh học, nâng cao nhận thức cộng đồng và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Theo các đại biểu, danh hiệu UNESCO nếu đạt được sẽ giúp quảng bá địa phương và kết nối với mạng lưới toàn cầu, song giá trị bền vững nằm ở việc di sản được bảo vệ tốt hơn và người dân có sinh kế ổn định.

Nguồn tham khảo: Báo Đắk Lắk (31/10/2026). Bài viết được unescoviet.org tóm lược và biên tập lại.