Chuyển đến nội dung chính

Làng cổ Trường Lưu (Hà Tĩnh): hơn 600 năm truyền thống khoa bảng và ba di sản tư liệu được UNESCO ghi danh

Làng Trường Lưu, trước thuộc xã Kim Song Trường, huyện Can Lộc cũ (Hà Tĩnh), là ngôi làng có lịch sử hơn 600 năm, nổi tiếng với truyền thống hiếu học và khoa bảng. Điều làm nên vị thế đặc biệt của làng là ba di sản tư liệu đã được UNESCO ghi danh trong Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Ba di sản tư liệu gắn với dòng họ Nguyễn Huy

  • Mộc bản Trường học Phúc Giang: bộ ván khắc dùng in sách phục vụ việc dạy và học của dòng họ Nguyễn Huy, gắn với Trường học Phúc Giang từ thế kỷ XVIII đến thế kỷ XX.
  • Hoàng hoa sứ trình đồ: tác phẩm ghi lại hành trình đi sứ thời phong kiến, nổi bật với phần bản đồ về tuyến đường và các địa danh.
  • Bộ sưu tập văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu: 173 tài liệu có niên đại từ cuối thế kỷ XVII đến giữa thế kỷ XX, hiện được lưu giữ tại 14 nhà thờ họ, đình làng và 8 gia đình.

Truyền thống khoa bảng và hệ thống di tích

Tấm bia đặt tại đình làng ghi tên 22 người đỗ tiến sĩ dưới các triều Hậu Lê và Nguyễn, phần lớn thuộc dòng họ Nguyễn Huy. Thám hoa Nguyễn Huy Oánh đã lấy tên sông Phúc Giang – con sông gắn với giai thoại Hồ Quý Ly đưa thủy quân về tập trận – để đặt cho thư viện do ông sáng lập.

Làng hiện có hơn 15 di tích lớn nhỏ, trong đó 4 di tích cấp quốc gia và 9 di tích cấp tỉnh. Đình Trường Lưu được dựng từ thế kỷ XVII theo phong cách Hậu Lê, gồm thượng điện và hạ điện bằng gỗ mít chạm khắc, hằng năm tổ chức lễ kỳ phúc vào ngày 12/6 âm lịch. Nhà thờ Nguyễn Huy Oánh và Nguyễn Huy Tự (nhà thờ Lục Chi) được xếp hạng di tích cấp quốc gia; làng còn có Giếng Ngọc hàng trăm năm tuổi từng là nguồn nước sinh hoạt của cư dân.

Yêu cầu tu bổ đúng nguyên tắc

Theo ghi nhận, một số hạng mục cổ của làng, nhất là mái ngói và cấu kiện gỗ, đang xuống cấp. Việc tu bổ cần tuân thủ nguyên tắc bảo tồn di sản để giữ được diện mạo của một ngôi làng khoa bảng tiêu biểu xứ Nghệ.

Nguồn tham khảo: Tạp chí Kinh tế Chứng khoán Việt Nam (30/10/2026). Bài viết được unescoviet.org tóm lược và biên tập lại.

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Di sản văn hóa phi vật thể: Nhã nhạc cung đình Huế

Tại Việt Nam hiện đã có 16 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh vào các danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại (Representatitive List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity) và cần được bảo vệ khẩn cấp (List of Intangible Cultural Heritage in Need of Urgent Safeguarding) theo thứ tự năm công nhận mới nhất Nhã nhạc cung đình Huế, di sản văn hóa thế giới phi vật thể đầu tiên tại Việt Nam, được công nhận tháng 11 năm 2003, đến năm 2008 được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Nhã nhạc cung đình Huế là thể loại nhạc của cung đình thời phong kiến, được biểu diễn vào các dịp lễ hội (vua đăng quang, băng hà, các lễ hội tôn nghiêm khác) trong năm của các triều đại nhà Nguyễn của Việt Nam. Nhã nhạc cung đình Huế đã được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào năm 2003. Theo đánh giá của UNESCO, "trong các thể loại nhạc cổ truyền ở Việt Nam, chỉ có Nhã nhạc đạt tới tầm vóc quốc gia". ...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

UNESCO là gì? Việt Nam có những di sản nào được UNESCO công nhận

UNESCO là một cụm từ được nhiều người biết tới khi có chức năng công nhận các di sản văn hóa trên thế giới. Vậy, UNESCO là gì? Việt Nam đã có những di sản nào được UNESCO công nhận? Tổ chức UNESCO là gì? UNESCO là tên gọi viết tắt của Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization - UNESCO).  UNESCO là một trong những tổ chức chuyên môn lớn của Liên hợp quốc, được thành lập với mục đích "thắt chặt sự hợp tác giữa các quốc gia về giáo dục, khoa học và văn hoá để đảm bảo sự tôn trọng công lý, luật pháp, nhân quyền và tự do cơ bản cho tất cả mọi người không phân biệt chủng tộc, nam nữ, ngôn ngữ, tôn giáo" (trích Công ước thành lập UNESCO). UNESCO hiện đã có mặt trên 191 quốc gia thành viên và trụ sở chính đặt tại Pháp, với hơn 50 văn phòng và các trung tâm trực thuộc đặt khắp nơi trên thế giới, một trong các dự án của UNESCO là duy trì danh sách các di sản thế giới. Một trong những hoạt động nổi bật của UNESCO...
1 nhận xét
Đọc thêm

09 di sản thế giới tại Việt Nam được Unesco công nhận

Những Di sản thế giới của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) là di chỉ, di tích hay danh thắng của một quốc gia được công nhận và quản lý bởi UNESCO. Di sản thế giới tại Việt Nam đã được UNESCO công nhận có đủ cả ba loại hình: di sản thiên nhiên thế giới, di sản văn hóa thế giới và di sản hỗn hợp văn hóa và thiên nhiên thế giới. Trong hệ thống các danh hiệu của UNESCO, di sản thế giới là danh hiệu danh giá nhất và lâu đời nhất. Ngày 16/9/2023, Kỳ họp lần thứ 45 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO tại thủ đô Riyadh, Saudi Arabia, đã thông qua hồ sơ đề cử, công nhận Quần thể Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà (thuộc địa bàn tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng) là di sản thiên nhiên thế giới. Như vậy, đến nay, Việt Nam đã có 9 di sản được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên và văn hóa thế giới, trong đó có 5 di sản văn hóa, 3 di sản thiên nhiên và 1 di sản hỗn hợp. Sự ghi nhận của UNESCO không chỉ tiếp tục góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người, văn hóa V...
Đăng nhận xét
Đọc thêm