16 Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam được UNESCO ghi nhận

Tại Việt Nam hiện đã có 16 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh vào các danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại (Representatitive List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity) và cần được bảo vệ khẩn cấp (List of Intangible Cultural Heritage in Need of Urgent Safeguarding) theo thứ tự năm công nhận mới nhất

Hà Nội (TTXVN 5/12) Ngày 4/12/2024, tại thủ đô Asunción, Paraguay, trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ 19 Uỷ ban liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Lễ hội vía Bà Chúa Xứ núi Sam của Việt Nam đã chính thức được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Như vậy, Lễ hội vía Bà Chúa Xứ núi Sam là di sản văn hóa phi vật thể thứ 16 của Việt Nam được ghi danh vào các Danh sách của UNESCO.

Di sản văn hóa phi vật thể (tiếng Anh: intangible cultural heritage) 

là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác bao gồm lễ hội, lối sống, bí quyết truyền nghề, văn hóa ẩm thực, trang phục truyền thống. Công ước 2003 của UNESCO bác bỏ việc xếp hạng di sản văn hóa phi vật thể nên không có khái niệm xếp hạng di sản theo cấp tỉnh, cấp quốc gia hay cấp thế giới.

Ở cấp độ toàn cầu, Di sản văn hóa phi vật thể có danh sách được UNESCO đưa ra để ghi danh giá trị của các di sản văn hóa phi vật thể trên thế giới. Danh sách này được bắt đầu năm 2001 với 19 di sản, năm 2003 danh sách có thêm 28 di sản. Danh sách tiếp theo được lập vào ngày 25 tháng 11 năm 2005. Mỗi di sản văn hóa phi vật thể muốn có tên trong danh sách phải được một hoặc nhiều quốc gia đề cử cho UNESCO trước khi được một ủy ban của tổ chức này xem xét khả năng đưa vào danh sách.

Tại hội nghị lần thứ 3 họp tại Istanbul tháng 11/2008, để nâng cao nhận thức về tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, Ủy ban liên chính phủ về bảo tồn Di sản phi vật thể đã đưa ra hai danh sách:

Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Danh sách di sản văn hoá phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp

Các kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại đã được công bố trước đây nay được chuyển vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

16 Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam được UNESCO ghi nhận

1/ Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam, được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể thế giới vào ngày 4/12/2024. Phạm vi được công nhận là Khu du lịch Núi Sam, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-le-hoi-via-ba.html

2/ Nghệ thuật làm Gốm của người Chăm công nhận năm 2022, tại làng Bàu Trúc (tỉnh Khánh Hòa) và làng Bình Đức (tỉnh Lâm Đồng).

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-nghe-thuat-lam.html

3/ Xòe Thái của người dân Tây Bắc được ghi danh ngày 15/12/2021. Phạm vi di sản chủ yếu thuộc 4 tỉnh khu vực Tây Bắc: Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-xoe-thai-cua.html

4/ Hát then là thể loại dân ca tín ngưỡng của người dân tộc Choang, Tày, Nùng được công nhận năm 2019. Phạm vi di sản hiện nay thuộc 10 tỉnh khu vực miền núi phía Bắc: Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-hat-then.html

5/ Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ Việt Nam được công nhận năm 2017, phạm vi khu vực ven biển 8 tỉnh duyên hải miền Trung từ Quảng Trị đến Lâm Đồng theo thứ tự từ Bắc xuống Nam là: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đăk Lăk, Khánh Hòa, Lâm Đồng.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-nghe-thuat-bai.html

6/ Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam được công nhận ngày 1/12/2016. Phạm vi di sản gồm 14 tỉnh: Ninh Bình, Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Phú Thọ, Lạng Sơn, Lào Cai, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-tin-nguong-tho.html

7/ Nghi lễ Kéo co ở Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đa quốc gia đại diện của nhân loại ngày 02/12/2015. Riêng Việt Nam, kéo co được các cộng đồng người Kinh, Thái, Tày, Nùng, Giáy... và nhiều địa phương như: Phú Thọ, Lào Cai, Hà Nội, Bắc Ninh cùng nhiều tỉnh trên cả nước Việt Nam thực hành từ lâu đời, trao truyền cho tới ngày nay.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-nghi-le-keo-co.html

8/ Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh là di sản văn hóa phi vật thể được công nhận vào ngày 27/11/2014. Phạm vi di sản gồm 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-dan-ca-vi-giam.html

9/ Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa phi vật thể được công nhận vào ngày 5/12/2013. Phạm vi di sản 10 tỉnh: Cà Mau, An Giang, Đồng Nai, Lâm Đồng, Cần Thơ, Đồng Tháp, Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Vĩnh Long và Khánh Hòa.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-on-ca-tai-tu-nam.html

10/ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là di sản văn hóa phi vật thể được công nhận vào ngày 6/12/2012.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-tin-nguong-tho_10.html

11/ Hát xoan (Phú Thọ) là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại, được công nhận ngày 24/11/2011.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-hat-xoan-phu-tho.html

12/ Hội Gióng tại đền Sóc và đền Phù Đổng, Hà Nội, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, được công nhận ngày 16/11/2010.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-hoi-giong.html

13/ Ca trù là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại, được công nhận ngày 01/10/2009. Phạm vi di sản 10 tỉnh phía Bắc gồm: Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-ca-tru.html

14/ Dân ca Quan họ, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, được công nhận ngày 30/9/2009. Phạm vi di sản thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-dan-ca-quan-ho.html

15/ Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên, được công nhận là kiệt tác truyền khẩu và di sản văn hóa phi vật thể thế giới vào năm 2005, đến năm 2008 được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Phạm vi di sản 4 tỉnh: Quảng Ngãi, Gia Lai, Đăk Lăk, Lâm Đồng.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-khong-gian-van.html

16/ Nhã nhạc cung đình Huế, di sản văn hóa thế giới phi vật thể đầu tiên tại Việt Nam, được công nhận tháng 11 năm 2003, đến năm 2008 được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Link chi tiết: https://www.unescoviet.org/2025/08/di-san-van-hoa-phi-vat-nha-nhac-cung.html